| 
Günümüzden
yaklaşık 2500 yıl önce, Apollon Tapınağının bugünkü yerinde kutsal sayılan
defne ağaçlarından bir koruluk, su kaynağı ve bir kuyu vardı. Tanrı Zeus
, karanlık gece ( leto ' yu ) burada görmüş, ve iki tanrı birbirinden
hoşlanarak bu korulukta sevişmişler, Leto ikiz çocukları Apollon ve Artemis'e
hamile kalmıştır. Bu ikiz tanrıdan dolayı bu bölgeye ikiz anlamına gelen
" Didymos " sözcüğünden türeyen Didyma - Didim adı verildiği
kabul edilir
Medusa, yaşamına çok güzel bir genç kız olarak başlamıştır. O kadar güzeldir
ki tanrıçaların kıskançlığını üzerinde toplamış, tanrıları da peşinde
koşturmuştur. Tanrıça Athena ( Zeus'un en çok sevdiği kızı) onu çok kıskanmaktadır
özellikle. Denizlerin tanrısı Poseidon ise Medusa'ya hayrandır. Başı öylesine
dönmüştür ki bir gün Athena'nın tapınağında Medusa'ya zorla sahip olur.
Bu
durumu kendisi için aşağılayıcı bulan Athena, Medusa'yı gorgon yaparak
cezalandırır. Çok çirkinleşmiş, saçları yılana dönüşmüştür, yüzüne bakanlar
taş kesilmektedir. Medusa insan olduğu için ölümlüdür. Gorgon yapma
cezasını az bulur Athena ve Perseus'la iş birliği yaparak Medusa'nın
başını kestirir. Başı kesildiği anda Medusa'nın Poseidon'dan olma çocukları
Pegasus ve Chrysar gövdesinden dışarı fırlarlar. Medusa'dan sıçrayan
kan damlaları Libya çöllerine düşer ve birer yılana dönüşürler.
Perseus, Medusa'nın kesik kafasını alır gider. Athena ise Medusa'nın
derisini yüzüp Aegis'in markası yapar. İki damla kanını kral Erichthonius'a
hediye eder. Bu iki damla kandan biri öldürücü zehirdir,diğeri ise panzehirdir,
tüm hastalıklara deva olmaktadır.

Didim'in en önemli sembollerinden biri olan Medusa ; Yunan mitolojisinde
yeraltı dünyasının dişi canavarı olan üç Gorgona' dan biridir. Bu üç
kız kardeşten yalnızca yilan saçlı Medusa ölümlüdür ve kendisine bakanları
taşa çevirme güçüne sahiptir. Bu sebeple Antik dönemde büyük yapıları
ve özel yerleri kötülüklerden korumak için Medusa kabartmaları ve resimleri
kullanılmıştır.
Medusa' nın hayatı hakkında mitolojide birkaç değişik rivayet bulunmaktadır.
Bu rivayetlerden elimize geçenlerin hepsini bu bölümde yayınlayacağız.
Bütün Medusa rivayetlerinde ortak nokta Medusa'nın Perseus tarafından
başının kesilerek öldürüldüğü ve Medusa'nın kanından Kanatlı at Pegasos
ve Khrysaor doğmuştur.
Yukarıdaki
resimde bu konu işlenmiştir. Apollo Taınağında da Medusa figürleri kullanılmak
istenmiştir, ne varki tapınağın inşaası bir türlü bitmediği için bir çok
Medusa figürü yarım kalmış ve günümüze bu şekilde ulaşmıştır. Yinede en
güzel işlenmiş ve koruna gelmiş Medusa figürlerinden birisi Didim Apollon
Tapınağı bahçesinde girişde sağ tarafta bulunmaktadır. Didimdek ki Medusa
fotoğraflarını burada özellikle küçük boyutlu yayınlıyoruz, fırsat ayağınızın
altında, gezin ve gözlerinizle bu güzelliği görün istiyoruz. Ayrıca tapınakta
çeşitli sebeplerle yarı kalmış bir çok Medusa figürüde kabartmaların yapılmasında
izlenilen yol ve teknikleri görmeniz açısından önemli olacaktır. Tarihi
zenginlikleri bakımından bir cennet olan ülkemizde etkileyici Medusa figürlerinden
iki tanesi de İstanbul Yerebatan Sarnıçı' da bulunmaktadır. Sarnıcın kuzeybatı
köşesindeki iki sutunun altında kaide olarak kullanılan Roma Çağına ait
iki Medusa başı bulunmaktadır. IV. yüzyıla ait bu başların hangi yapıtlardan
alındığı bilinmemekle birlikte Genç Roma Çağına ait antik bir yapıdan
sökülerek buraya getirildiği ve sarnıcın inşaatında salt sutun kaidesi
olarak ihtiyaç duyulduğu için kullanıldığı araştırmacılar tarafından kabul
görmektedir.Medusa başı eski Bizans'ta kılıç kabzalarına ve sutun kaidelerine
ters ve yan olarak işlenmiş ve böylelikle kötülüklerden korunulacağına
inanılmıştır. Yerebatan Sarnıcındaki iki Medusa başından biri ters diğeri
e yan olarak sütun kaidelerine yerleştirilmiştir. Burada bir kez daha
dikkatinizi çekmek isteriz ki antik tarihi yapıları en hor kullanan ve
en çok tahribatı veren topluluk Bizanslılar olmuştur.Bunun örneklerini
Yerebatan sarnıçına getirilen Medusa başlarında, Milet te , İasos da ve
hemen hemen tüm antiklerde görmekteyiz
|